Overactieve schildklier

Algemene info

Hyperthyroïdie of een snelwerkende schildklier is de meest voorkomende hormonale ziekte bij de oudere kat. Wanneer een kat een snelwerkende schildklier heeft is dit meestal het gevolg van een goedaardig gezwel ter hoogte van één of beide schildklieren. Slechts heel zelden is zo’n gezwel kwaadaardig. Typische symptomen zijn gewichtsverlies, veel drinken en plassen, een heel goede eetlust, hyperactiviteit en maagdarmklachten. Maar, lang niet alle symptomen zijn bij elke kat even uitgesproken aanwezig. Net omdat dit zo’n een veel voorkomende aandoening is wordt deze vaak in een vroeg stadium herkend. 

Diagnose

De diagnose wordt gesteld op basis van één of meerdere symptomen van hyperthyroïdie en een bloedonderzoek waarbij het schildklierhormoon, thyroxine of T4, gestegen is. Slechts in uitzonderlijke gevallen is de diagnose uitdagender en dient een specialistisch onderzoek plaats te vinden.

Behandeling

Eens de diagnose is gesteld is het belangrijk de ideale behandelingsoptie te kiezen voor uw kat. Er zijn verschillende opties beschikbaar, ieder met zijn voor- en nadelen:

  • Jodium-arme voeding (Hill’s Y/D): door middel van deze voeding zal de schildklier minder hormonen aanmaken aangezien de grondstof hiervoor, jodium, beperkt wordt in de voeding. Echter, het is zeer belangrijk dat uw kat enkel en alleen deze voeding eet (geen tussendoortjes, tafelrestjes,…). 

  • Schildklierremmers: Dit is een zeer effectieve behandeling, die vaak wordt toegepast. De medicatie wordt over het algemeen goed verdragen door katjes. Een vaak voorkomende bijwerking van voorbijgaande aard is het optreden van maagdarmklachten. Daarnaast kunnen een aantal zeldzame, maar ernstige bijwerkingen, aanleiding geven tot het stopzetten van de behandeling waaronder jeuk ter hoogte van het hoofd, onderdrukking van het beenmerg, auto-immuunziekten en leverproblemen. De medicatie bestaat in de vorm van pilletjes en siroop. In sommige landen is ook een zalf beschikbaar.

Scinti hyperthyroïde kat.png

Scintigrafische scan van 4 katten met hyperthyroïdie (hals en gedeelte borstkas). De schildklieren kleuren sterk aan in het zwart.

Voorafgaand aan de behandeling met radioactief jodium wordt een scintigrafische scan uitgevoerd ter bepaling van de dosis radioactief jodium.

  • Radioactief jodium: De behandeling is zeer efficiënt en is in 95% van de gevallen definitief. Met radioactief jodium wordt niet enkel de ziekte onderdrukt, maar ook het aanwezige gezwel wordt aangepakt (i.t.t. jodium-arme voeding en schildklierremmers). In de meeste gevallen dient na de behandeling geen medicatie meer te worden gegeven. In zeldzame gevallen is een tweede behandeling nodig of functioneert de schildklier te traag na deze behandeling. Er dient wel enkele weken rekening te worden gehouden met voorzorgsmaatregelen wegens de aanwezigheid van resterende radioactiviteit. Ook wanneer de schildklierkanker bij uw kat kwaadaardig zou zijn, is radioactief jodium een mogelijke behandelingsoptie. Meer informatie over deze optie kan u vinden op www.orsami.be. Deze behandeling kan in België enkel doorgaan aan de Faculteit Diergeneeskunde in Gent. Voorafgaand dient u steeds het volledig medische dossier in te dienen. Indien uw kat in aanmerking komt wordt een afspraak ingepland. 

  • Chirurgie: de schildklier(en) kunnen ook chirurgisch worden weggenomen. Dit kan een optie zijn indien uw kat de medicatie/voeding niet wil opnemen of goed kan verdragen, en radioactief jodium geen optie is. Ook voor grote gezwellen met cystevorming kan dit een goede optie zijn. Echter, als beide schildklieren worden weggenomen is levenslange supplementatie met schildklierhormonen noodzakelijk. Indien de bijschildklieren niet kunnen gespaard worden is ook levenslange supplementatie met vitamine D en tijdelijk calcium noodzakelijk. In uitzonderlijke gevallen kan opnieuw overactief schildklierweefsel opgemerkt worden op andere plaatsen zoals in de borstholte (ectopisch schildklierweefsel).

Bijkomende aandoeningen

Het is steeds noodzakelijk uw kat te behandelen voor een overactieve schildklier. Een snelwerkende schildklier eist op termijn een grote tol van uw kat. Enkele andere aandoeningen die samen kunnen voorkomen, zijn belangrijk even te vernoemen: 

  • Nierproblemen: de functie van de nieren en schildklier gaan hand in hand. Een snelle schildklier kan nierproblemen mogelijks verdoezelen. Dit kan ervoor zorgen dat nierziekte tot uiting komt wanneer het schildklierprobleem behandeld wordt. Omwille hiervan is het steeds belangrijk de nierfunctie samen met de schildklierfunctie op te volgen. 

  • Hartproblemen: een snelwerkende schildklier kan leiden tot een verdikte hartspier. Dit kan ernstige gevolgen hebben indien de hyperthyroïdie onbehandeld blijft. De invloed van hyperthyroïdie op het hart kan volledig omkeerbaar zijn indien de behandeling goed op punt gesteld wordt. Mogelijks dient het hartje tijdelijk ondersteund te worden met medicatie. Dit kan u laten nakijken door een specialist Cardiologie.

Prognose

De vooruitzichten zijn goed wanneer uw kat een goedaardig gezwel heeft van één of beide schildklieren. Ook voor katten met een kwaadaardig gezwel zijn goede opties beschikbaar. Voor elke kat kan een optimaal behandelingsplan worden opgesteld. Aarzel niet ons hierover te contacteren!

Aan de kliniek Kleine Huisdieren, faculteit Diergeneeskunde te Merelbeke (UGent) wordt er momenteel

onderzoek gevoerd naar ‘Hyperthyroïdie bij katten’.